سندروم تونل کارپال چیست؟

همانطور که در نوشته های قبل دیدیم شکل بدن و میزان و نحوه سکون و تحرک روزانه روی سلامتی ما تاثیر گذار است. اما با وجود تکنولوژی گاها بدن ما مجبور است تا برای مدت طولانی در یک شرایط و وضعیت خاص بماند و یا امواج مغناطیسی خاصی را تحمل کند. به عنوان مثال بسیاری از ما گاها حین استفاده از تلفن همراه یا تبلت، ضربه زدن روی صفحه نمایش یا بالا و پایین بردن یک نوشته یا تصویر در تلفن همراه، حس درد، بی حسی یا گزگز شدن در انگشتان یا مچ دست خود داشته ایم. ادامه این شرایط برای زمان طولانی در برخی موارد ما را مستعد مبتلا شدن به بیماری به نام سندرم تونل کارپال میکند.

سندرم تونل کارپال نوعی عارضه ی عصبی است که می تواند باعث آسیب به اعصاب دست و ایجاد درد و ناراحتی در دست و انگشتان شود. برای درک بهتر این سندرم، بهتر است در ابتدا با ساختار عصبی دست آشنا شویم.

آناتومی مچ دست

مچ، گذر گاه عصبی دست است و چندین عصب، عضله و استخوان از این ناحیه عبور می کند. بخشی از مچ تونل کارپال نام دارد؛ در این ناحیه تعدادی استخوان در کنار یکدیگر قرار گرفته اند و سطح بالایی آن ها توسط یک رباط افقی پوشیده شد است و ساختار تونل مانندی ایجاد شده است. عصب مِدیان یکی از اعصاب اصلی دست و یکی از عصب های دخیل در خم شدن انگشتان است. این عصب از تونل کارپال عبور می کند و پس از عبور از کف دست، به انگشتان می رسد (انگشت شست، سبابه، انگشت وسط و انگشت سوم) و عصب رسانی به آن ها را انجام می دهد.

بنابراین در صورتی که مچ دست یا عصب مدیان آسیب ببیند، عصب رسانی به انگشتان دچار اختلال می شود و ممکن است عملکرد دست و انگشتان را تحت تاثیر قرار دهد.

آناتومی دست، سندروم تونل کارپال

کار هایی مانند تایپ کردن، کار کردن با موبایل یا تبلت (ضربه زدن بر روی صفحه نمایش، نگه داشتن انگشت بر روی صفحه نمایش موبایل یا تبلت برای انتخاب کردن یک گزینه، بالا و پایین کردن صفحه ی موبایل برای دیدن ادامه ی مطالب) و یا استفاده از دسته های مخصوص بازی، با حرکات تکرار شونده ی دست همراه است و در حین انجام آن کار، عصب و عضلات دست تحت فشار است. این حالت می تواند باعث فشار به تونل کارپال و یا آسیب عصب مدیان شود و به دنبال آن علائمی همچون درد، گزگز شدن و بی حسی انگشتان بروز کند.

مطالعاتی که در این زمینه انجام شده است، نشان داده اند افرادی که بیش از ۵ ساعت در روز از وسایل الکترونیکی مانند موبایل، تبلت، لپ تاپ، کامپیوتر یا دسته های مخصوص بازی استفاده می کند، بیشتر در معرض ابتلا به این سندرم هستند و بیش از افراد دیگر حین استفاده از تلفن همراه، تبلت، لپ تاپ و سایر وسایل الکنترونیکی مشابه، علائمی همچون بی حسی یا گزگز شدن انگشت را احساس می کنند.

با اینکه شرایط کاری و انجام کارهایی که باعث حرکات تکرار شونده دست می شوند، می توانند احتمال بروز این عارضه را افزایش دهد، اما بسیاری از افراد مبتلا به سندرم تونل کارپال، اعلام می کنند که در گذشته اقداماتی که باعث حرکات تکرار شونده دست می شود را انجام نمی دادند. برای مثال موارد زیر از جمله عوامل زمینه ساز برای ایجاد سندرم تونل کارپال است:

  • تنگ بودن تونل کارپال به صورت ارثی؛
  • چاقی؛
  • دیابت؛
  • آرتریت روماتوئید؛
  • بارداری؛
  • کم کاری تیروئد؛
  • آسیب به مچ دست.

افزایش سن نیز یکی از عوامل موثر در بروز سندرم تونل کارپال است و می تواند باعث تغییر در ساختار تونل کارپال یا تغییر عملکرد اعصاب شود بنابراین با افزایش سن (بیش از ۲۵ سال) احتمال بروز سندرم تونل کارپال نیز افزایش می یابد. همچنین تونل کارپال در خانم ها، به طور طبیعی از مردان کوچکتر و تنگ تر است و بنابراین احتمال بروز این عارضه در خانم ها بیشتر از مردان است.

راه کارهای جلوگیری از بروز سندروم تونل کارپال:

با اینکه به طور کامل نمی توان از آسیب به مچ دست و عصب مدیان جلوگیری کرد، اما می توان با کمک راهکار های زیر تا حدی از بروز این سندرم جلوگیری کنید:

  • حین انجام کار هایی مانند بازی کردن، تایپ کردن و غیره، پس از هر ۲۰ دقیقه، به دست خود استراحت دهید و انگشتان خود را به آرامی باز و بسته کنید.
  • بیش از ۵ ساعت در روز، از وسایلی همچون تلفن همراه، تبلت، لپ تاپ و کامپوتر استفاده نکنید.
  • به علائم خود بی توجه نباشید؛ اگر درد یا ناراحتی در دست یا انگشتان خود احساس می کنید، بجای استفاده از مسکن و تسکین موقتی درد، به پزشک مراجعه کنید تا علت دقیق بروز این عارضه مشخص شود و در صورت نیاز اقدامات مناسب برای درمان آن انجام شود. علائم سندرم تونل کارپال به طور معمول در طول شب یا لافاصله پس از بیدار شدن از خواب بروز می کند.

سامانه خدمات مکمل درمان بهزی آموزش های مرتبط با این بیماری را پوشش داده و به صورت روزانه توصیه های سبک زندگی، حرکات و ورزش هایی را به صورت برنامه روزانه برای هر کدام از اعضا ارسال میکند که هم متناسب با شرایط عمومی فرد (سن،جنس، وزن و…) بوده و هم تاثیر مثبتی بر بهبود مدیریت این بیماری دارد. هر فرد با تحلیل و ارزیابی کیفیت زندگی در بهزی و مسیر رو به رشد آن میتواند اثرات بسیار مثبت آن را پیگیری کرد. بهزی به عنوان سامانه ارائه کننده خدمات مکمل درمان، تاکید بسیار جدی روی دانش و آگاهی دارد تا از این طریق نقش مثبتی روی کیفیت زندگی بیماران داشته باشد.

در ادامه میتوانید ویدیو صحبت های کارشناس بهزی در مورد این سندروم را در اینستاگرام مشاهده بفرمایید.

 

در تولید مقاله بالا از مطالب صفحات زیر و برخی از دیگر منابع استفاده شده است .

شما هم از خدمات بهزی بهرمند شوید!بِهزی، سامانه ارائه کننده خدمات آموزش بیمار، مشاوره آنلاین، پیگری درمان و پایش بیمار(فالوآپ) به عنوان خدمات مکمل درمان است. بِهزی از طریق جمع آوری و پالایش داده های بیماران، مسیر بهبود را ارزیابی می کند و از طریق آموزش، یادآوری و ارائه نکات مهم، مسیر درمان را تسریع و اثر بخش می کند. از سوی دیگر بهزی به تیم درمان، بیمارستان ها، مراکز درمانی، پزشکان و پرستاران امکان همراهی و ارتباط با بیماران را در فضای خارج از کلینیک ها و مراکز درمانی می دهد تا بدانند کدام روش درمانی موثر بوده تا پیگیری درمان برای درمانگر و بیمار اثر بخش تر و ساده تر باشد. برای دانلود اپلیکیشن بهزی (اپ کاربر و بیمار، اپ پزشک) به سایت بهزی، گوگل پلی و کافه بازار مراجعه کنید.

نویسنده: مرضیه پورکرمان عضو تیم تحقیق و توسعه بهزی