همان طور که در مقالات قبلی در مورد سبک زندگی سالم و تاثیر آن بر زندگی افراد صحبت کردیم و لزوم آموزش و پایش را در این مسیر متذکر شدیم در این مقاله نیز میخواهیم در مورد داروهای لاغری و عوارض آن صحبت کنیم .

داروهای لاغری و عوارض اضافه وزن و چاقی از جمله اختلالات شایع در جامعه ما است. به طوری که بیش از ۲۹ میلیون نفر از جمعیت ایران را درگیر کرده است. عوامل مختلف ژنتیکی و محیطی مثل فعالیت فیزیکی، رژیم غذایی، خواب، استرس و … می توانند روی وزن ما تاثیر بگذارد. چاقی با بیماری های مزمن شایعی مثل دیابت، قلبی عروقی، استوآرتریت، برخی سرطان ها و … مرتبط است.

بهترین روش برای کنترل و درمان چاقی رعایت یک رژیم غذایی سالم و افزایش فعالیت فیزیکی است. امروزه داروها و مکمل های بسیاری برای کاهش وزن در بازار ارائه شده است. داروها و مکمل ها از سه طریق می توانند بر روی وزن تاثیر بگذارند:

داروهای موثر بر کاهش وزن

الف– کاهش اشتهاء: داروها و مکمل های موثر بر اشتها انواع متفاوتی دارند. برخی داروها از طریق تاثیر بر مغز باعث کاهش اشتهاء می شوند. تنها دو داروی فن ترمین و توپیرامات تاییدیه سلامت دارند. هرچند مصرف آن عوارضی مثل مور مور شدن دست و پا، سرگیجه، کاهش حس چشایی، بی خوابی و یبوست را همراه خود دارد. برخی داروها که از طریق تاثیر بر مغز باعث کاهش اشتهاء می شوند حاوی ترکیبات آمفتامینی (ماده موجود در مخدر شیشه) بوده و عوارض جدی دارند. پس باید در انتخاب داروی مصرفی دقت کنید. همچنین دسته دیگری که اشتهاء را کاهش می دهند مکمل های فیبری هستند. انواع مختلفی از این دسته مثل گلوکومان، چیتوزان، سبوس جو و گندم وجود دارد. این فیبرها انرژی نداشته و در لوله گوارشی با جذب آب و افزایش حجم سبب احساس سیری و کاهش اشتهاء می شوند.

ب– افزایش متابولیسم و چربی سوزی: این دسته از مکمل ها و داروها مثل عصاره چای سبز، کافئین، مکمل CLA، کتون تمشک، ال کارنیتین و … باعث افزایش متابولیسم و چربی سوزی می شوند هر چند تاثیرات برخی از آن ها از نظر علمی تایید نشده است.

ج– کاهش جذب مواد مغذی: این دسته انواع متفاوتی دارند. کربوبلاکر ها نوعی از این مکمل ها هستند که از طریق غیر فعال کردن آنزیم آمیلاز در روده، جذب کربوهیدرات و قند ها را کاهش می دهند. آمیلاز آنزیمی است که در هضم کربوهیدرات ها نقش دارد. هر چند این مکمل ایمن است و عوارض جدی ندارد اما ممکن است به دلیل عدم جذب قند و در نتیجه تخمیر قندها توسط باکتری ها در روده بزرگ اسهال، نفخ و شکم درد رخ دهد. نوع دیگری از این داروها اورلیسات است که با نام های ونوستات و زنیکال نیز شناخته می شود. این دارو آنزیم لیپاز (موثر در هضم چربی ها) را در روده مهار کرده و در نتیجه جذب چربی ها را کاهش می دهد.  از عوارض شایع این دارو می توان اسهال چرب، نفخ، افزایش تکرر دفع و کاهش جذب ویتامین های محلول در چربی است. برای کاهش عوارض، بهتر است اورلیستات همراه با غذایی کم چرب مصرف شود.

این داروها باید در شرایط خاصی مثل نمایه توده بدنی (BMI) بالای ۳۰ و یا نمایه توده بدنی بالای ۲۷ همراه با عوارض دیگر مثل فشار خون، دیابت و …  مصرف شوند. هرچند بسیاری از این مکمل ها به صورت آزاد در داروخانه ها در دسترس بوده و بدون تجویز پزشک قابل تهیه هستند. اما تاکید می کنیم بدون مشورت با مشاور تغذیه خود از مصرف آن ها خودداری کنید. به دلیل تقاضای بالا در این بازار، امروزه شرکت های بسیاری از این داروها و مکمل ها تولید می کنند. توجه کنید فریب برخی از تبلیغات مبنی بر کاهش وزن سریع را نخورید چون عمدتا این داروها فقط آب بدن را دفع کرده که سریع وزن کاهش یافته بر می گررد و همچنین می تواند عوارض جبران ناپذیری داشته باشد. همچنین توجه کنید که این محصولات را از مراکز و داروخانه های معتبر تهیه کنید.

نویسنده: بهزاد زمانی عضو تیم تحقیق و توسعه بهزی

در آخر میتوانید ویدیو کارشناس تغذیه بهزی در مورد داروهای لاغری و عوارض ان را مشاهده فرمایید.

همیشه میتوانید برای دریافت خدمات مکمل درمان شامل آموزش و پایش با اپ بهزی بیمار همراه باشید.  در انتظار شما هستیم