تا چه حد آداب غذا خوردن به چه چیزی خوردن ارجحیت دارد؟

+ همانطور که در نوشته های گذشته دیدیم تغذیه نقش مهمی در سلامت ما ایفا میکند و در بهزی هر روز با “به جو” هایی (بیمارانی که همراه ما هستند) مواجه هستیم که از ما میپرسند من که مواد سالم و ارگانیک می خورم، پس چرا بیمارم؟ 

یکی از شایعترین اشتباهات در زمینه حفظ سلامتی این است که افراد فکر می کنند تنها با خرید، پخت و خوردن مواد غذایی سالم، تازه و ارگانیک قادر هستند سلامتی خود را حفظ کنند. این برداشت اشتباه زمینه رشد کسب و کارهای سودآور در زمینه تهیه مواد غذایی مناسب را ایجاد کرده است، اما در این بین بازار تقلب مواد غذایی مناسب با اسامی مختلفی از جمله ارگانیک و سالم و غیره بسیار رونق شده است. نکته جالب این است که برخی از شرکت های تولیدکننده مواد غذایی ناسالم، در کنار کسب و کار فعلی خودشان (یعنی تولید غذاهای با کیفیت پایین) به بسته بندی مواد غذایی با کیفیت مناسب نیز روی آورده اند که باید گفت گاها خالی از خیرخواهی و به قصد منفعت طلبی است.فارغ از ایجاد بازار بزرگ که عده ای از این تغییر روش سود بسیار بالایی برده اند، این موضوع  نه تنها زمینه سلامتی در بعضی از مصرف کنندگان را  فراهم نکرده، بلکه اوضاع را نیز وخیم تر کرده است، که در مورد چرایی آن در ادامه صحبت خواهیم کرد.

در ابتدا به این مساله میپردازیم که «آیا شما معتقدید که مواد اولیه ارگانیک و سالم به حفظ سلامتی کمک نمی کنند؟»

باید گفت که غذاهای سالم و ارگانیک می توانند به حفظ سلامتی کمک کنند ولی با رعایت شرایطی. البته اگر  قدرت خرید غذاهای سالم و ارگانیک را ندارید نباید دائما خود را سرزنش کنید، چرا که این سرزنش دائمی و نگرانی بسیار سریعتر از آن که فکر کنید شما را از پای درمی آورد و سلامتی شما را در معرض خطر قرار می دهد.

اما چرا همه افراد از خوردن غذای سالم و ارگانیک بهره نمی برند:

  1. چون بیش از نیاز  میخورند! : یکی از مشکلاتی که در برخورد با غذاهای سالم و مفید بروز می کند بیش از حد نیاز خوردن است. گروهی از افراد تفاوت بین نیاز و خواسته را درک نمی کنند و به جای این که مبنای مصرف مواد غذایی را نیازهای ضروری بدن و حس واقعی قرار دهند، بر اساس اشتها و هوس می خورند و دچار پرخوری می شوند. وقتی که دچار پرخوری شویم، بهترین غذاها هم میتواند تولیدکننده مواد مضر باشند، البته پرخوری کردن در غذاهای مفید و سالم دلایل دیگری هم می تواند داشته باشد، مثلا فردی را در نظر بگیرید که با خوردن نصف یک موز ارگانیک سیر می شود ولی برای این که پولش به هدر نرود و به اصطلاح حیف نشود، نیمه دیگر را هم به زور می خورد و این داستان هر روز بارها و بارها توسط بسیاری از افراد تکرار می شود: پرخوری به تصور پرهیز از اسراف یا هدررفت سرمایه، غافل از این که هزینه های بعدی ناشی از این برداشت غلط چندین برابر خواهد بود.
  2. چون بیش از حد توان هضم می‌خورند! : وقتی که دستگاه گوارش عملکرد درستی نداشته باشد، قادر است بهترین غذاها را به بدترین محصولات هضمی تبدیل کند. مثلا بیماری که قادر به هضم صحیح پروتئین ها نیست، بهترین و سالمترین غذاهای پروتئینی را هم نمی تواند به خوبی هضم کند و دچار نفخ و عوارض گوارشی خواهد شد؛ او تا درمان نشود بهره لازم از خوردن پروتئین ها را نخواهد برد و اینگونه است که اگر ارگانیک ترین موارد را هم بخوریم به درد سلامت ما نمیخورد!
  3. چون غذای غیرمتناسب با خود انتخاب می‌کنند! : وقتی که شما به یک غذا واکنش منفی داشته باشید، ممکن است ناشی از سموم آن یا ناشی از اجزای مختلف آن باشد. اگر به اجزای غذایی حساس باشید، بدن نمی تواند آن را به درستی مورد استفاده قرار دهد حتی اگر از بهترین منابع حاصل شده باشد. مثلا بیماری مبتلا به سلیاک که در هضم نان مشکل دارد و به گلوتن حساس است، اگر نان تهیه شده از بهترین آرد گندم را هم بخورد باز آسیب خواهد دید. لذا باید سعی کرد که همیشه به صدای درون گوش داد تا ببینیم که بدن ما با کدام غذاها ارتباط خوبی برقرار نمیکند تا از آنها کمتر در زندگی استفاده کنیم.
  4. چون غذا را نادرست می‌پزند! : یکی از مهمترین اتفاقاتی که در طی پخت غذاها می افتد ایجاد مواد مضر در فرایند پخت یا از بین رفتن اجزای مفید غذایی است. بهترین غذاها آنهایی هستند که  اجزای مفید آنها از بین نرفته باشد و هضم بهتری داشته باشند. مثلا سبزیجات با طولانی شدن فرایند پخت بسیاری از اجزای مفید خود را از دست می دهند، یا گوشتها وقتی که سریع پخته می شوند هضمشان برای بسیاری از افراد مشکل خواهد بود. لذا بهترین مواد غذایی را هم که داشته باشید، تا نتوانید به درستی آشپزی کنید، نمی توانید از غذای نهایی مطمئن باشید. شما قادر هستید در فرایند پخت از بهترین مواد بدترین سموم را تولید کنید یا مواد غذایی با کیفیت پایین را با فرایندهای مختلف اصلاح کنید و به موادی مناسب برای خوردن تبدیل نمایید. لذا در بهزی سعی می کنیم در کنار دستورات غذایی مناسب روش پخت مورد نظر را نیر در صورت امکان بیان کنیم تا درست غذا بپزیم.
  5. چون بد غذا می‌خورند! : بهترین غذاها، وقتی با چینش نادرست مصرف شوند موجب بیماری هستند؛ چرا که فرایند هضم یکدیگر را مختل می کنند همان طور که نوشیدن یک لیوان چای ارگانیک بعد از خورش قیمه تهیه شده از بهترین مواد اولیه، باعث ریفلاکس است. هویج ارگانیک را هم وقتی که خوب نجوید و ببلعید باعث ایجاد نفخ می شود. باید بدانیم و آگاه باشیم که هر ماده غذایی باید در کنار و پیش و پس از چه ماده ای مصرف شود لذا آموزش هایی در این بخش مورد نیاز خواهد بود.
  6.  چون خوب نمی‌جوند! : باید دقت کنیم مسئولیت یک عضو بدن را بر عهده عضو دیگری نگذاریم… مسئولیت جویدن خوب با دندان ها و دهان است تا ماده غذایی کاملا با بزاق دهان که یک پیش نیاز برای هضم است مخلوط شود. اما ما در بسیاری از اوقات برای اینکه وقت نداریم این وظیفه را با قورت دادن سریع بر عهده معده میگذازیم. باید دقت کنیم که ” معده دندان ندارد” و این کار در طولانی مدت موجب ضعف معده و اختلال در هضم و از بین رفتن تمام زحمات برای خرید و پخت غذا میشود و غذای خوبی را به بدن ما نمیرساند.
  7. چون فرایند هضم را مختل می‎کنند! : فرض کنید بهترین غذا، با بهترین پخت را متناسب با نیاز و شرایط خودتان انتخاب کرده اید و به خوبی جویده اید و با چینش مناسب مورد مصرف قرار داده اید، اما با فاصله کم از خوردن غذا یک برنامه ورزشی سنگین یک ساعته را در برنامه کاری خود قرار داده اید، آیا انتظار دارید بدن بتواند به درستی غذا را هضم کند؟ وقتی فرایند هضم را با رفتارهای نادرست بعد از خوردن غذا مختل می کنید باید انتظار عوارض نامطلوب را داشته باشید، در کوتاه مدت عوارضی مثل نفخ و دل پیچه و در بلندمدت بیماریهای مزمن.

خلاصه این که، در بهزی ما هم اعتقاد داریم که اگر شرایط اقتصادی شما اجازه میدهد غذای سالم و ارگانیک بخورید اما، به اندازه نیاز بخورید نه بیشتر، درست انتخاب کنید و درست بپزید و درست بجوید.

مطمئن باشید برای ما در بهزی همان قدر که سوال رایج «چی بخورم که خوب باشد؟» اهمیت دارد، سوالات دیگری مثل «چگونه بخورم که خوب باشد؟» و «چگونه بپزیم که غذا خوب در بیاید؟» نیز مهم هستند از آنها غافل نیستیم. دستورات تغذیه ای بهزی صرفا شامل غذاها و نوشیدنی ها نیستند بلکه بخش بزرگی از آن آداب درست خوردن است که بتوانید بهره کافی از هر آنجا دارید را ببرید و شاداب تر باشید.

در مسیر سلامتی همراه شما هستیم.

نویسنده : دکتر محمد علی زارعیان ، مدیر تحقیق و توسعه بهزی